Rol van de NOA-ondersteuner in Corona-tijden voor periode van gefaseerde heropstart (vanaf 2020 05 15)

  • 12 mei 2020

 

Rol van de ondersteuner in Corona – tijden
in de periode vanaf 15.05.2020

 

  1. Verwijzingen naar ONW in de omzendbrief en draaiboeken

 

De Nationale Veiligheidsraad besliste op 24 april dat vanaf maandag 18 mei de lessen op school kunnen herstarten voor enkele prioritaire groepen van leerlingen, die dan gedeeltelijk op school les krijgen.

 

Hieronder een samenvatting van de belangrijkste zaken die (ook) betrekking hebben op het ONW binnen de thema’s veiligheid, mensen en leren.


THEMA VEILIGHEID

Algemene uitgangspunten en verplichtingen:

  • Beperk de opdracht van het personeel zo veel mogelijk tot 1 school. Maak hierover afspraken met de andere betrokken scholen.
  • 3 basisregels:
  • Contactbubbels bewaren: probeer contactbubbels maximaal te respecteren. Hou hierbij rekening met wat haalbaar en doenbaar is voor iedereen
  • Social distancing: bewaar zoveel mogelijk afstand
  • Handhygiëne
  • Persoonlijke beschermingsmiddelen (2de beschermingsniveau)
  • Mondmaskers: verplicht voor personeel in alle onderwijsniveaus en leerlingen vanaf het secundair onderwijs. (Gebruik van plexiglas of faceshiels biedt enkel een alternatief voor de leraar tijdens het lesgeven, niet tijdens rondgang in klas of buiten het klaslokaal.)

Ondersteuningsnetwerken = essentiële derde

  • Digitale ondersteuning (online of telefonisch) blijft – waar mogelijk – de norm.
  • Bij fysieke contacten probeert men om zoveel als mogelijk dezelfde leerling(en)/leerkrachten blijven op te volgen (maximaal respecteren van contactbubbels).

 

THEMA MENSEN

In het draaiboek zijn volgende ondersteunende vragen geformuleerd waarbij ondersteuners mogelijks ingeschakeld kunnen worden:

  • Welke psychosociale ondersteuning bieden we aan voor alle leerlingen? Welke externen schakelen we eventueel in?
  • Welke psychosociale ondersteuning bieden we aan voor specifieke leerlingen? Welke externen schakelen we eventueel in?
  • Hoe brengen we de psychosociale noden in kaart?
  • Wie monitort of we alle leerlingen die nog thuis leren bereiken?

 

THEMA LEREN

In het draaiboek zijn volgende ondersteunende vragen geformuleerd waarbij ondersteuners mogelijks ingeschakeld kunnen worden:

  • Hoe organiseren we het lessenrooster en de inzet van leraars en ondersteuners in functie van de essentiële doelen?
  • Hebben we een bijzondere aanpak nodig voor bijzondere doelgroepen? (bijvoorbeeld leerlingen met leerstoornissen, OKAN, leerlingen die nog langer afwezig zijn)
  • Welke ondersteuning is mogelijk en nodig? Kunnen we ondersteuningsnetwerken inschakelen, of OKAN-vervolgcoaches? (zie ook thema veiligheid)
  • Bereiken we alle leerlingen en ouders? Schakelen we brugfiguren en intermediaire organisaties in?

 

2. Vertaalslag voor ONW NOA vanuit omzendbrief en draaiboeken

 

Vanaf 15/05/2020 worden alle personeelsleden in de onderwijssector, dus ook de ondersteuners, weer geacht om volgens hun volledige opdrachtbreuk ter beschikking te staan van de gastscholen.
Gezien ondersteuners in de eerste plaats ondersteuningen van  leerlingen – waar mogelijk - online dienen verder te zetten, moet ook deze ondersteuningstijd mee in rekening gebracht worden binnen de totale opdrachtbreuk van de ondersteuner.

Als algemene principes willen we onderstaande richtlijnen graag voorop stellen:

PRINCIPE 1:

Onze eerste focus ligt op het continueren van de ondersteuning van aangemelde leerlingen en hun leerkrachten, in eerste instantie op afstand.  Dat wil zeggen dat er online gecontinueerd kan worden op verschillende scholen. We onderstrepen het belang om deze kwetsbare jongeren op te volgen alsook hierover communicatieafspraken te maken tussen school/CLB en ondersteuners.

PRINCIPE 2:

Een ondersteuner kan, indien mogelijk, ook fysiek aanwezig zijn op 1 school. We proberen zo goed als mogelijk in te spelen op de vraag van elke school én houden daarbij zoveel als mogelijk om in te zetten continuïteit.

PRINCIPE 3:

Tijdens de fysieke aanwezigheid kan deze ondersteuner ook in een bredere context ondersteuning bieden aan de school (hulpvragen niet rechtstreeks voortvloeiend uit gemotiveerd verslag of verslag). De link met de leerkracht en/of  leerling waarmee voordien reeds gewerkt werd, is richtinggevend. De school maakt in samenspraak met ondersteuner afspraken voor een optimale inzet.


Waar nodig zullen we de nodige flexibiliteit aan de dag trachten te leggen om tegemoet te komen aan specifieke noden die lokaal kunnen afwijken. Dit gebeurt steeds in onderlinge afstemming tussen coördinatieteam en desbetreffende school gewoon onderwijs.


De mate van aanwezigheid van de ondersteuner is afhankelijk van de hoeveelheid (online) ondersteuningen die nog gecontinueerd dienen te worden. Uiteraard speelt ook de opdrachtbreuk van de ondersteuner een rol hierbij. We hebben er vertrouwen in dat afspraken hieromtrent gemaakt kunnen worden tussen school en ondersteuner onderling.
 

Als de leerlingen terug naar school mogen, zullen ze het heel fijn vinden om terug samen met (een deel van) hun klasgroep te zijn. Gezien ons streven naar inclusie, raden we dan ook af om alle aangemelde leerlingen binnen het ONW samen in 1 contactbubbel samen te zetten.  

 

Volgende algemene richtlijnen en aandachtspunten geven we daarbij nog graag extra mee:

 

  • Ondersteuners blijven zo veel als mogelijk van op afstand werken. Goede (online) praktijken worden blijvend op deze manier georganiseerd. Indien er ‘fysieke aanwezigheid’ gevraagd wordt door een gastschool zal er door het ONW 1 ondersteuner per school aangeduid worden die op deze vraag in kan gaan (in de periode tot einde schooljaar). Uitzonderlijke gevallen kunnen individueel bekeken worden, maar het is geenszins de bedoeling dat ondersteuners zich frequent verplaatsen naar verschillende scholen.
  • Ondersteuners blijven zoveel als mogelijk én in de eerste plaats trouw aan hun opdracht en aan hun functie.
  • Ondersteuners stellen het sociaal-emotioneel welzijn van de leerlingen en hun leerkrachten als een prioritair doel. De ondersteuningen mogen daar dan ook zeker op afgestemd zijn. Vergeet dus zeker ook niet regelmatig te peilen naar het welbevinden van de leerlingen en hun gehele context. Bij bezorgdheden rond thuissituaties, biedt de ondersteuner een luisterend oor, bezorgdheden worden gemeld aan de school en/of CLB. In samenspraak kunnen daarna verdere stappen gezet worden.
  • Blijf erg attent voor het open en transparant communiceren met alle betrokken actoren, denk daarbij zeker ook aan de CLB – medewerkers, zéker wat betreft communicatie aangaande leerlingen die niet aangemeld zijn bij ONW. Indien er specifieke vragen komen naar ondersteuning van leerlingen zonder (G)V dient er nog steeds de reflex te zijn om de CLB – onthaler van de school mee te betrekken in dit verhaal.  

 

3. Inspiratielijst mogelijke taken voor ondersteuners NOA

 

Voor het takenpakket van de ondersteuners betekent dit dat zij in de periode van de gefaseerde heropstart van de scholen én het verderzetten van preteaching onder andere, ingezet kunnen worden bij:

 

  • Het helpen van scholen en leerkrachten bij het bereiken van leerlingen (binnen het ONW).

 

  • Het communiceren met het netwerk rond de leerling.

 

  • Het ondersteunen van de scholen en leerkrachten bij het rekening houden met de individuele leernoden van de leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften.

 

  • Leerkrachten helpen bij het aftoetsen van de haalbaarheid van hun ‘preteaching’.

 

  • Leerkrachten ondersteunen bij aanpassen of differentiëren van instructies en opdrachten ifv de leerlingen binnen het ONW.

 

  • Het voorzien van aangepast materiaal (opdrachten, bundels, weekplanning, vergrotingen,…) voor leerlingen van het ONW.

 

  • Het helpen van leerkrachten bij de vormgeving van lesmateriaal en opdrachten voor individuele leerlingen, zeker de leerlingen binnen het ONW die een flexibel leertraject of individueel aangepast curriculum volgen. De kennis die de ondersteuners hebben inzake individuele trajecten, kan ook ingeschakeld worden om de leerkrachten te helpen bij het begeleiden van leerlingen die geen ondersteuning krijgen indien de leerkracht hier nood aan heeft.

 

  • Het ondersteunen van de leerkracht bij het toepassen van eerder afgesproken maatregelen specifiek voor de leerling.

 

  • Ondersteuning van het sociaal-emotioneel leren van de leerling.

 

  • Het begeleiden van ouders bij de moeilijkheden die het afstandsleren met zich meebrengt. Ouders proberen hun kinderen te helpen en een goede leercontext te creëren maar ouders hebben vaak vragen over de dagindeling en de planning. Redelijke aanpassingen die op school gelden, kunnen misschien ook thuis toegepast worden.

 

  • In overleg gaan met school en leerkrachten omtrent het eventueel bijsturen van de ‘preteaching’, rekening houdend met de moeilijkheden die de leerlingen thuis ondervinden.

 

  • Leerlingen individueel ondersteunen (van op afstand): regelmatig contact, structuur helpen aanbrengen, contact met ouders, zaken waar ze het moeilijk mee hebben terugkoppelen aan de leerkracht,…

 

  • Het ondersteunen van de school en de leerkracht bij het selecteren en prioriteren van de leerstof en het mee nadenken over een andere vorm van evalueren.

 

  • Het mee nadenken over de aanpak van de komende weken: inzetten op het welbevinden van de leerlingen en de leerkrachten, welke rol de leerkracht zal opnemen en hoe de ondersteuner kan helpen, welke taken kan de ondersteuner mee opnemen op de klasvloer,…

 

  • Een luisterend oor zijn voor leerkrachten die hier nood aan hebben.

 

  • ... 

 

Zoals reeds aangehaald richten we ook in deze bijzondere tijdens uiteraard graag onze aandacht op de leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften binnen het ondersteuningsnetwerk, maar zijn we er van overtuigd dat heel wat zaken en maatregelen ten goede kunnen komen voor alle leerlingen (en hun leerkrachten). We lanceren dan ook een warme oproep om het UDL – principe nu – nog meer – toe te passen waar het enigszins kan.

 

Ook in de periode waarin er terug naar school wordt gegaan, kunnen jullie beroep doen op het ondersteuningsnetwerk. We werken nog wat scenario’s en een passend aanbod uit en willen daarnaast ook ingaan op de noden van de scholen en leerkrachten.

 

In eerste instantie verloopt het contact met de ondersteuner(s) op jullie school. Jullie kunnen hem/haar altijd aanspreken en bekijken op welke manier de ondersteuning ingezet kan worden. Daarnaast bestaat het ondersteuningsnetwerk uit een groot en multidisciplinair team zodat de ondersteuner van jullie school ook in het team op zoek kan gaan naar mogelijkheden om jullie school te ondersteunen.

 

Wij zien de leerkracht als belangrijke verbindingsfiguur in heel het netwerk rond het kind. Een cruciale rol momenteel! We zetten ons graag ten dienste van de leerkracht, om ook zijn taak van zorg op maat haalbaar te maken.  We vinden het daarom belangrijk dat ook de ondersteuning op maat van elke individuele leerkracht kan plaatsvinden. In deze periode, waarin iedere leerkracht voor uitdagingen staat, kan elke school en / of leerkracht(enteam) met bijkomende vragen of onduidelijkheden ook steeds terecht bij het coördinatieteam van het ondersteuningsnetwerk via info@noahelpt.be